O naturze bogów

Autor: Marek Tulliusz Cyceron

tutaj
szerzej, Zenon skracał w sposób następujący: „Co
ma rozum, jest doskonalsze od tego, co rozumu
nie ma. Żadna rzecz zaś nie jest doskonalsza od
świata. Zatem świat ma rozum". Podobnie można
dowodzić, że świat jest mądry, podobnie — że jest
szczęśliwy, podobnie — że jest wieczny. Bo wszystko,
co ma te przymioty, jest doskonalsze od tego, co
jest ich pozbawione, a nie ma nic doskonalszego od
świata. Wynika stąd, że świat jest bóstwem. Zenon
wnioskuje tak: „Żadna część istoty nieczułej nie
może mieć czucia; ale części wszechświata mają
czucie; zatem i wszechświat nie jest pozbawiony
czucia". W dalszym ciągu swojej rozprawy wyraża
się on jeszcze krócej: „Nic takiego — mówi — co
samo jest bez życia i rozumu, nie może wydać ze
siebie istoty żywej i rozumnej; lecz świat wydaje istoty
żywe i rozumne; zatem świat jest sam ożywiony i ma
rozum". Potem, jak to często zwykł robić, kończy
swój wywód porównaniem: „Gdyby na drzewie
oliwnym rodziły się flety, które wydawałyby me-
lodyjne tony, czybyś wątpił, że drzewo to odznacza
się jakąś znajomością gry na flecie? Gdyby zaś ja-
wory rodziły harmonijnie brzmiące lutnie, to nie-
wątpliwie pomyślałbyś tak samo: że znają one grę
na lutni. Dlaczegoż tedy świat nie ma być poczy-
tywany za żyjący i mądry, skoro wydaje ze siebie
istoty żyjące i


Strony: