O naturze bogów

Autor: Marek Tulliusz Cyceron

Księga pierwsza
Jeżeli filozofia bynajmniej nie wyjaśniła jeszcze
w stopniu dostatecznym wielu spraw, to —jak sam
najlepiej wiesz, Brutusie — do najtrudniejszych i naj-
ciemniejszych z nich należy zagadnienie natury bo-
gów, mające nader wielkie znaczenie dla poznania
duszy ludzkiej, a zarazem niezbędne do kierowania
kultem religijnym. Ponieważ zdania najuczeńszych
ludzi są w tym przedmiocie tak bardzo rozbieżne
i niezgodne, powinno to stanowić nieodparty do-
wód, iż podstawa filozofii... [nie może być przed-
miotem] wiedzy i że roztropnie postępowali akade-
micy powstrzymując się od przyjmowania osądów
niepewnych. Bo i cóż jest szpetniejszego od nieroz-
wagi? Albo co może być bardziej lekkomyślnego
i bardziej niegodnego powagi i stateczności mędrca,
jak uznawanie fałszywych poglądów lub zbyt po-
chopna obrona tego, co nie dość pewnie zostało
poznane oraz nie było należycie zrozumiane? Na
przykład w przytoczonej sprawie większość myśli-
cieli, godząc się na to, co jest wielce prawdopodobne
i do czego wszyscy, wiedzeni przez naturę, docho-
dzimy sami, twierdzi, że bogowie istnieją. Nato-
miast Protagoras miał co do tego wątpliwości, a Dia-
goras z Melos i cyrenaik Teodor uważali, że bogów
nie ma wcale. Ale i ci, co przyznali istnienie bogów,
odznaczają się tak wielką różnorodnością i niezgod-
nością zdań, że zbyt długo


Strony: